Riskli Gebelikler

Google Arama

Site İstatistikleri

mod_vvisit_counterBugün875
mod_vvisit_counterDün2688
mod_vvisit_counterBu Hafta27272
mod_vvisit_counterSon Hafta19076
mod_vvisit_counterBu Ay62436
mod_vvisit_counterSon Ay69715
mod_vvisit_counterTüm2493132

Adet Hastalıkları
Yazar Oktay Kaymak   


Adet ile ilişkili görülebilen tüm anormallikleri aşağıdaki başlıklar altında bulabilirsiniz. Bunların dışında da bazı özel durumlarda söz konusudur. Daha ayrıntılı bilgi için lütfen soru sorunuz ve uygun saatlerde direkt cep telefonundan bize ulaşıp rahat bir şekilde soru sorunuz.

 

 

 

<script type="text/javascript"><!--
google_ad_client = "ca-pub-5384550939948611";
/* kadındogumankara-1 */
google_ad_slot = "3000712737";
google_ad_width = 300;
google_ad_height = 250;
//-->
</script>
<script type="text/javascript"
src="http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js">
</script>

Genel olarak bayanlar her dört haftada bir adet( regl) görürler ve kanama genellikle 3-5 gün sürer.

 

Dikkat ederseniz hep genellikle tabirini kullanmaktayız çünkü her bayanın adeti bir diğerinden farklı olabilmektedir. Önemli olan normal sınırların dışına çıkmamasıdır.

 

 

 

Aşağıda adet ve adet düzensizlikleri ile ilişkili en sık sorulan soruları bulacaksınız.

 

Adet kanaması nerden gelir?

Normalde rahim içi duvarı her ay olası bir gebelik için hazırlanmakta ve bu hazırlanma sürecini çok karmaşık hormonal etkileşimler düzenlemektedir.

 

Beklenen gebeliğin olmaması üzerine görevini bitiren yatak ay sonunda atılmalı ve yerine yenisi yapılmalıdır.

 

İşte kan şeklinde görülen aslında bebeğinizin yerleşmesi için yapılmış olan yatağın parçalanmış ve atılmaya hazırlanmış halidir. Bu kan, rahim içinden rahim ağzına, oradan vajene ve buradan da dışarı çıkmaktadır.

 

Sanıldığın aksine dışarı gelen kanın tüplerle hiçbir ilişkisi yoktur. Tüpler, yumurtayı rahim içerisine taşıma görevi olan bir çift anatomik oluşumdur.

 

Adet kanamasında her zaman ağrı olur mu?

Adet kanamasının dışarı atılımı sırasında bir miktar sancı ve kramp olması normaldir. Ancak aşırı sancı, ağrı, bulantı ve kusma normal değildir. Yataktan çıkamayacak, okula veya işe gidemeyecek kadar sancınız varsa mutlaka doktor kontrolünden geçmelisiniz.

 

Bu konu ile ilgili daha fazla bilgi için ağrılı adet görme konusunu okuyabilirsiniz.

 

Adetlerin hep öne veya hep geriye düşmesi ne demektir?

Bazen bayanlarda adetler birkaç gün ileri veya geriye düşebilir. Bunun çok sayıda nedeni vardır.

Burada önemli olan adet sürenizin kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmasıdır.

Kabul edilebilir sınırlar;

 

21 ila 35 gün içerisinde bir yerde adet olmaktır. Adet siklusunuz bu sınırları geçiyorsa lütfen doktora başvurunuz. Alttan çok değişik hastalıklar çıkabilmektedir.

 

 

Adet hep gününde olmak zorunda mıdır?

Kesinlikle hayır. Yukarda da değindiğimiz gibi biraz geri ve ileri oynayabilir. Ancak normal sınırla içerisinde olmalıdır.

 

Adet görmemek ne demektir ?

Daha öncesinde düzenli adet gören, cinsel aktif bir bayanın adet görmemesi durumunda gebelik ilk akla gelen nedendir, ancak başka nedenler de olabilir. Tabi gebelik olması durumunda gebeliğin erken bulguları da olacaktır. Bu durumda en kısa zamanda gebelik testi yapmak gerekir.

 

Gebeliğin dışında adetten kesilmenin çok farklı nedenleri olabilmektedir. Bu durumun en sık nedeni ise menopoza girmektir. Ancak yaş burada en belirleyici durumdur.

 

Adet kanaması pıhtılı olur mu?

Normalde adet kanaması pıhtılı değildir. Sadece kanamanın fazla ve krampların olduğu ilk günlerde pıhtıların gelmesi normaldir. Bunun dışında pıhtılı adet her zaman anormaldir. Bu durumda mutlaka doktora başvurmak gerekir.

 

Adet kanamaları arasındaki kanama olur mu?

Ara kanama dediğimiz bu durum bir anormalliğe işaret etmektedir. Özellikle cinsel ilişki sonrası ortaya çıkan bir iki damla kanama çok daha tehlikeli durumların belirtisi olması açısından çok önemlidir.

 

Ara kanamaların nedenleri çok değişik olabilir ancak en sık nedenler aşağıda sıralanmıştır;

  • Rahim ağzı lezyonları
  • Rahim kanseri
  • Rahim ağzı kanseri
  • Enfeksiyonlar
  • Polipler
  • Vajinal yaralar
  • Siğiller
  • Yumurtlama
  • Yumurtalık yetmezliği
  • Spiral kullanımı
  • Doğum kontrol hapı kullanımı

 

Adet düzensizliği ne zaman daha çok olur?

Bazı sık karşılaşılan durumlar vardır ki adet düzensizliği beklenen bir durum halini alır.

 

Aşağıda bu durumları görmektesiniz;

 

  • Yeni adet görmeye başlayan ergenlik çağındaki kızların adetleri düzensiz olabilir.
  • Myomu olan bayanlar
  • Bazen stres veya seyahat nedeni ile meydana gelen hormonal dengesizlik normal adet devresini geçici olarak etkiler.
  • Doğum kontrol hapına yeni başlayan veya bırakan bayanlar.
  • Üç aylık iğne kullanan bayanlarda bazen 6-12 ay adet olmayabilir veya düzensizlik devam edebilir.
  • Spiral kullanan bayanlarda ilk 6 ayda çok sık adet düzensizliği olabilir.
  • Menopoza yakın bayanlarda
  • Emziren bayanlarda
  • Prolaktin hormonu yüksek bayanlarda
  • PKOS olan bayanlarda
  • Rahim duvarı kalınlaşmış olanlarda
  • Ani kilo alıp veren bayanlarda adet düzensizliği sık olarak görülebilir.

 

Ne kadar kanama anormal kabul edilir?

Özellikle ilk 1-3. günlerde pedinizi her iki saatte bir değiştirmek zorunda kalıyorsanız, ağır kanamalı bir adet görüyorsunuz demektir. Miktar olarak ise 80 cc’ye kadar kanama olması normaldir.

 

Altından gebelik çıkma riskinin artığı kanama hangisidir?

Gününden geç gelen ve çok kanamalı bir adet, çocuk düşürme belirtisi olabilir. Bu durumda derhal gebelik testi yapıp doktorunuza başvurunuz.

 

Adet kanaması sırasında cinsellik olabilir mi?

Kesinlikle hayır. Eğer olur ise bayanın genital sisteminin tümünün birden mikrop kapma olma riski vardır. Bu nedenle adetiniz bitmeden kesinlikle cinsel birlikteliğe kalkışmayınız.

 

Adete yakın dönemde aşırı huzursu musunuz?

Premenstrrüel sendrom ( PMS) denen bu durum bir hastalıktır. Ayrıntılı bilgi için adet öncesi huzursuzluk konusunu okuyunuz.

 

Adet sırasında ilaç kullanılır mı?

Aspirin dışındaki ağrı kesiciler kanamanın artmasına neden olmaz. Ancak aspirin kullanımı kanama miktarınızı artıracaktır. Başka bir takim ilaçlarda adet kanamasını ileri derecede azaltacaktır. Bunun dışında herhangi bir vajinal enfeksiyon için antibiyotik kullanımı adet sırasında önerilmez.

 

Bunun dışındaki ilaçları kullanmadan önce doktorunuza başvurunuz.

 

Adet Kanamasının normalden az olması ( adet azalması= Hipomenore)

Adet sırasında meydana gelecek kanama  miktarı bayandan bayana değişir ancak genel olarak ilk günü çok fazla olan kanamanın ve gün sayısının azalması anormal bir durumdur. Adet kanamasının fazla veya az olması anormalliği işaret etmektedir. Altta yatan nedenleri de birbirisinden çok farklıdır.

 

Genel olarak adet kanamasının azalmasının en sık nedeni bayanın menopoza girmesidir. Ancak bu en masum nedendir. 40 yaş öncesi adetin azalması veya kesilmesi kesinlikle normal dışı bir durumdur ve araştırılmalıdır. Bu durum erken menopoz olarak tariflenir ve ciddi olabilecek hastalıkları beraberinde getirebilir. Bunların başında ise kemik erimesi gelir.

 

Bunun dışında en korkulan nedenlerden biriside tekrarlayan kürtajlar sonrasında ortaya çıkan rahim içi yapışıklığın olmasıdır( asherman sendromu).

 

Asherman sendromu eğer total olarak tüm rahim için kapsıyorsa bayanın bir daha adet olma olasılığını sıfırlayacak derecede ciddi bir durumdur. Bu nedenle kürtajınızı kimin ve nasıl yaptığı son derece önemlidir.

 

Adet Azalmasında Tanıda neler yapılabilir?

Adetleri azalan bayanlarda öne ayrıntılı bir hikaye alınmalı ve dikkatli bir şekilde muayene edilmeli. Bu işleme yapılacak bir vajinal ultrasonografik incelemede eklenmelidir. Sonrasında yapılacak olan bir hormon testleri ile de bayanın durumu netleşecektir.

 

Hikayesinde kürtaj olan bayanlarda yapışıklık riski olması nedeni ile rahim içi histeroskopi ile değerlendirilmeli ve yapışıklık varsa kesilip açılmalıdır. Bu yöntem dışında rahim filmide çekilebilir.

 

Adet öncesi gerginlik sendromu ( Premenstrüel sendrom = PMS )

 PMS, bayanların adet (regl) dönemine yaklaşırken yaşadıkları ciddi karakteristik fiziksel ve ruhsal belirtiler olarak tanımlanır. Aslında her bayanda adet dönemi yaklaşınca ortaya çıkan semptomlar vardır. Ancak PMS sendromunda bu semptomlar bayanın sosyal hayatını engelleyecek tabiattadır.

 

PMS, yumurtlama ile regl dönemi arasında yaşanan bir grup belirtidir. Adetten 7-10 gün önce başlar ve belirtiler adetin başlamasıyla sona erer.

 

PMS’nin nedeni nedir?

PMS’nin oluş nedeni henüz tıbben açıklanamamıştır. Son derece karmaşık semptomalrın bulunduğu bir hastalıktır.

PMS belirtileri nelerdir?

 

Her bayanda farklı belirti ve semptoma neden olabilir. Bu şikayetler tipik olarak her ay adet öncesi ortaya çıkmaktadır. Belirtilerin şiddeti, dönem dönem dalgalı bir seyir göstererek artabilir. Belirtiler hafif, orta şiddette ya da şiddetli olabilirler. Bu belirtileri fiziksel ve ruhsal olarak ikiye ayırabiliriz. Bunlar;

 

Fiziksel belirtiler:

  • Karın Şişkinliği
  • Göğüslerin şişkinliği ve hassaslığı
  • Diz, dirsek ve parmaklarda su toplanması
  • İştahın artması
  • Baş ağrısı        
  • Kabızlık-Susama
  • Mide bulantısı

Ruhsal belirtiler:    

  • Bitkinlik
  • Depresyon      
  • Kızgınlık
  • Konsantrasyon bozukluğu      
  • Kendini beğenmeme
  • Çabuk sinirlenme, asabilik
  • Cinsel istekte değişme
  • Sosyallikten uzaklaşma
  • Doğal aktivitelere olan ilginin azalması

 

Tanı Nasıl Konur?

PMS  tanısında laboratuar bulguları ya da fiziksel bulgularla konulmaz. Çünkü PMS’e has bir tane özel belirti yoktur. PMS’in teşhisindeki tek yol, PMS belirtileri olarak sıralanan belirtilerden rahatsız olan bayanların, iki - üç ay boyunca izlemeleridir.

 

Belirtilerin adet öncesi dönemde gerçekleştiğinin ve adet kanamasının gerçekleşmesiyle yok olduğunun saptanmasıyla, PMS teşhisi konulabilecektir.

 

Tedavisi Nasıl olmalı?

PMS’ tedavi seçenekleri ikiye ayrılır. Bunlar;

 

  • Diyet, egzersiz ve stresten uzak durma
  • İlaç tedavisi

 

Egzersiz

 

Egzersiz, sadece genel sağlığı düzeltip, iyiye gitmesini sağlamaz, aynı zamanda endorfin üretimine de yardımcı olur. Haftada en az 3 -5 kere yarım saatlik egzersizler yapmanız, çok yararlı olacaktır.

 

Yüzme, jogging, hızlı adımlarla yürüme ya da kendi tercih ettiğiniz bir sporu yapabilirsiniz. Bu, sizin vücudunuzun daha biçimli olmasına, kilonuzu daha rahat kontrol edebilmenize, vücut sağlığınızı korumanıza ve kendinize olan güveninizin artmasına yardımcı olacaktır.

 

Diyet

Daha az tuz, rafine şeker, kırmızı et ve yağ tüketmeye çalışın; karbonhidrat karışımları, sebze ve meyve yiyin. Konserve yerine taze ürünleri tercih edin.

 

Özellikle adete yakın dönemlerde daha çok maydonoz yemenizi öneririz. Zira maydonozun vücuttan su atıcı etkisi vardır. Hazır veya hızlı hazırlanan gıdalar tüketmemeye çalışın. Alkol ve kafein, PMS belirtilerini şiddetlendirebilir. Az tüketmeye çalışın.

 

Stresten uzak durmaya çalışın

Uyku düzeninizi sağlayın, her gün sizin için yeterli olduğunuzu düşündüğünüz sürede uyumaya çalışın. Bu süre ortalama 7 saattir.

 

Stres, PMS’i şiddetlendirebilir. Stresi yenerek kendinizi rahatlatmak için kullanabileceğiniz bir çok metod vardır. Özellikle hoşlandığınız şeyleri yapmak için zaman ayırmanız, kendinizi daha iyi ve daha mutlu hissetmenize yol açacaktır. Sizde nelerin stres yarattığını keşfetmeye bakın ve onlardan uzak durun. Özellikle adet döneminizin son safhasında.

 

PMS’in en zor bölümü, duygularınızın üst seviyeye çıkması ve bu hisleri kontrol edebilme konusunda yetersiz kalabilmenizdir. Gereksiz yere duyulan kızgınlıklar genç kızları rahatsız eder. Gereğinden fazla duyarlılık ve sinirlilik hali, aile hayatı ya da arkadaşlıkları zedeleyebilir. PMS’de duygusal belirtiler, fizikselden daha önde gidiyorsa ve verdiğimiz yardım ipuçları yetersiz kalıyorsa, bir uzmana gözükmenizde yarar vardır.

 

İlaç tedavisi

İlaç tedavisini kesinlikle doktorunuzla görüşerek seçmelisizin. Çünkü her PMS’ da farklı ilaçlar fayda etmektedir.

 

  • Seratonin Agonistleri
  • Opioid Arttırıcı Ajanlar
  • Anksiyolitikler ve Antidepressanlar
  • Diüretikler
  • B vitamini
  • Oral kontraseptifler
  • Medroksiprogesteron asetat

 

 

 Adetten Kesilme( Adet görmeme veya amenore)

 

Bayanın hayatının her dönemini etkileyen adetler normalde menopoza girmesi ile son bulacaktır. Ancak menopoz öncesi adetlerin kesilmesi son derece anormal bir durumdur.

 

Normal bir adet nasıl olur?

Her ay olunan adetin ilk günü aslında bir sonraki adet siklusunun ilk günüdür.

 

Buna göre bayanlar normalde, ortalama 28 günde bir adet olurlar. Ancak bu süre 21 ile 35 gün arasında oynayabilir ve bu tamamen normaldir. Bu günlerden daha az veya daha fazla adet olunması durumunda ise adet anormalliklerinden bahsedilir.

 

Ortalama 28 günde bir adet olan bir bayan yine ortala 14. günde yumurtlayacağı kabul edilir. Bu güne göre de gebe kalabileceğiniz veya korumanız gereken günler ortaya çıkacaktır. Bu konu takvim yöntemi ile korunma konusunda ayrıntılı verilmiştir.

 

Adet Görmeme Veya Amenorenin Nedenleri

Daha öncesinde düzenli adet gören bir bayan adet göremez bir hale gelmiş ise ilk akla gelen ve ilk araştırılması gereken durum gebeliktir. Bu durumda genellikle gebeliğin erken bulguları da hastada görülecektir.

 

Gebelik dışı nedenler;

  • Erken menopoz
  • Rahim içi yapışıklık ( asherman sendromu)
  • Süt hormonu salan tümör ( prolaktinoma )
  • Polikistik over sendromu
  • Tiroid bezi hastalıkları
  • Doğum sırasında aşırı kanama olması ( sheehan sendromu )
  • Kanser tedavileri ( Radyasyon ve kemoterapi )
  • Aşırı zayıflama ( anoreksiya nevroza)
  • Aşırı üzüntü
  • Ciddi depresyon
  • Ağrı spor yapmak ( halter ve maraton gibi )
  • Ani kilo değişimleri
  • Ciddi diyet uygulamaları

 


Tedavi seçenekleri

Yukarıda da gördüğünüz gibi adet görmemenin nedeni ne ise ona göre tedaviler planlanmaktadır.

Ancak bazen (erken menopoz gibi) yediden adet görülmesi sağlanamamaktadır.

 

Adet Ağrısının Aşırı Olması ( Dismenore)

Her bayanda adet ( regl) sırasında rahim duvarının kanama ile beraber dışarı atılımı sırasında bir miktar ağrı olmaktadır.

 

Ancak burada kastedilen durum çok ciddi, işten alıkoyan ve sosyal hayatı etkileyen ağrıların olmasıdır.

 

Önce normal ağrıyı öğrenelim!

Normalde, adet başlamadan az önce ve adetin ilk günü daha çok olmak üzere kasıklarda ortaya çıkan rahatsızlık ve kramp tarzında ağrılar olacaktır.

 

Bu sancılar alt karın bölgesine lokalize, sırta ve bacaklara yayılan tarzda olmaktadır.  Bu durumda ağrı tipik olarak adet başlamadan 1 gün önce başlar. Adetin ilk günü çok şiddetlidir ve en çok 2-3 gün sürer.

 

Bu durumun dışına çıkılması bir anormalliğe işaret etmektedir ve araştırılmalıdır. Şiddetli adet ağrısında ise sancılar çok şiddetlidir ve buna bulantı kusma, baş ağrısı, baygınlık ve aşırı yorgunluk eklenmektedir.

 

Şiddetli ağrının tipleri

 

  • Primer dismenore
  • Sekonder dismenore

 

 

Primer dismenore

Bu durumda ağrı yeni ortaya çıkan bir durum değildir. Bayanın ağrıları adetinin başladığı yıllardan beri ağrılıdır. Bu grup hastalarda bakıldığında ne muayenede ne de ultrasonografik olarak yumurtalıklarında herhangi bir anormallik bulunamamaktadır. Bu hasta grubunda ağrının çok daha başka nedenleri vardır.

 

Primer dismenorenin diğerinden en önemli farkı ağrı kesici veya doğum kontrol haplarına çok güzel cevap vermesidir.

Sekonder dismenore

Burada şiddetli ağrı adetlere yeni eklenmiştir( son 3-4 ay). Ve bu durumun nedenleri primer olana göre çok daha ciddi olabilmektedir.

 

Sekonder dismenorede ağrı nasıldır?

Bu durumda ağrı adet başlamasından yaklaşık bir hafta önce ortaya çıkar ve çok daha şiddetlidir. Hastaların beraberinde sıklıkla başka şikayetleri de bulunur.

 

Sekonder dismenore nedenleri nelerdir?

Yukarda da değindiğimiz gibi sekonder dismenore çok daha farklı ve ciddi bir durumdur. Aşağıda en çok altta yatan hastalıklar özetlenmiştir;

 

  • Endometriozis
  • Çikolata kisti
  • Yumurtalık kistleri veya tümörleri
  • Pelvik inflamatuar hastalık 
  • Myomlar
  • Polipleri
  • Rahim içi yapışıklıklar
  • Rahim içi araçlar ( spiral )
  • Enfeksiyonlar

Ne zaman doktora gidilmeli?

  • Eğer bayan adet sancıları ağrı kesicilerle kontrol altına alamıyorsa
  • Beraberinde bulantı kusma ve anormal kanama varsa
  • Ağrılar normalden çok şiddetli ise
  • Ağrılar nedeni ile işe gidemiyorsa

 

Mutlaka bir kadın doğum uzmanına muayene olmalıdır.

 

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Tanı doğru konur ise bu ağrılardan kurtulabilirsiniz. Primer dismenorede ağrı kesiciler veya doğru seçilen bir doğum kontrol hapı ağrınızı gerçekten ortadan kaldırabilir.

 

Ek olarak ağrı sırasında orta dereceli bölgesel sıcak uygulama iyi gelebilir. Bunun için sıcak banyo ya da ayaklara sıcak uygulama (sıcak bir havlu, termofor) önerilebilir.

 

Ek olarak;

  • Ağrı kesicilerin adetten bir gün önce alınmaya başlaması
  • Adetten önceki hafta tuzsuz beslenmeye dikkat edilmesi
  • Kişinin kedini rahat hissedebileceği bir hobi ile uğraşması
  • Beslenmesine çok dikkat etmesi
  • Adet sırasına aşırı çay, kahve ve gazlı içecek alınmaması
  • Bol sıvı alması
  • Sigara ve alkol almaması
  • Adet sırasında uykunun düzenli olması
  • Vitamin desteği alması
  • Spor yapması

 

Ek avantaj sağlayan diğer yöntemler olarak sıralanabilir.

 

Ancak sekonder dismenorede tedavi altta yatan neden yönelik olmak zorundadır.

Ve bu durumların tedavileri primer dismenoreye göre çok daha zor ve başarısı düşük olabilmektedir.

 

 

Adet Kanamasının Artması

Adet sırasında meydana gelecek kanama  miktarı bayandan bayana değişir ancak genel olarak belirli bir sınır içerisinde gider.

 

Adet kanamasının fazla ve az olması anormalliği işaret etmektedir. Altta yatan nedenleri de birbirisinden çok farklıdır. Kanamanın fazla olmasının nedenleri hem kadın hastalıkları hem de bu grubun dışındaki diğer hastalıkları olabilmektedir.

 

Aşağıda anormal kanamanın jinekolojik nedenlerini görmektesiniz;

 

  • Gebelik ve ona bağlı kanamalar (en sık)
  • Yumurtlama bozuklukları (Anovulasyon )
  • Ekzojen hormon kullanımı
  • Cinsel aktif ise klamidyal servisit
  • Myoma uteri
  • Endometrial polip
  • Endometrial hiperplazi
  • Granüloza-tekoma tümörleri
  • Atrofik endometrium
  • HRT
  • Rahim kanseri

 

Aşağıda anormal kanamanın jinekolojik nedenler dışı nedenlerini görmektesiniz;

 

  • Şeker hastalığı
  • Guatr hastalıkları
  • Prolaktinoma
  • Kanama diyatezleri
  • Kronik hastalıklar
  • Kanamaya meyilliği hastalığı olmak
  • İlaç kullanımı
  • Kontraseptif ajanlar ve HRT
  • Antidepresanlar Antipsikotikler
  • Antikoagülan kullanımı

 

Görüldüğü gibi anormal olarak artmış bir kanamanın altından çok değişik hastalıklar çıkabilmektedir. Bunlardan en sık karşımıza çıkan bir gebelik iken en çok korktuğumuz rahim kanseri olmasıdır. Bu nedenle tanıda geç kalmamak ve gereken bütün test ve girişimleri yapmak en doğru yaklaşım olacaktır.

 

 

 






Bu sayfa bu güne kadar, 143467 kişi tarafından ziyaret edilmiştir.
 
Domain